De weg naar een duurzaam Nederland met ruimte voor natuur, cultuur én economische activiteiten is geen snelweg waar je 130 kunt rijden. Eerder een klinkerweg met kuilen en gaten, roadblocks en diverse andere obstakels. Daar rijdt je dan op je fiets, tassen vol met idealen, ideeën en plannen om de wereld te verbeteren. Het publiek langs de weg juicht je toe maar hoort helemaal niet wat je zegt daarvoor maken ze zelf teveel lawaai. Een aantal mensen fiets met je mee. Helaas zijn er ook mensen die punaises op je pad strooien anderen die ronduit voor je gaan staan en je de weg versperren. Is dit een nachtmerrie of is dit jouw werkelijkheid?

Hoe bereik je nou dat al die mensen wél naar je luisteren? Daarvoor is het belangrijk dat je iets weet van de belangen en van wat hen motiveert, wat ze écht belangrijk vinden. Ik heb ooit het boek Stratego voor vrouwen van Monic Bührs en Elisa de Groot gebruikt voor een training voor vrouwen van Waterschapsbesturen. Dit boek geeft diverse praktische handreikingen om je doel te bereiken. In dit verband is het model voor krachtenveldanalyse dat ze in het boek beschrijven bruikbaar. Het model onderscheidt vier typen spelers in het veld: 1. positief over je en te vertrouwen: je bondgenoten, 2. negatief over je en te vertrouwen: je tegenstanders, 3. positief over je en te wantrouwen: je coalitiegenoten,4. negatief over je en te wantrouwen: je vijanden.

Iedere speler vraagt om een eigen aanpak en voor iedereen geldt: neem ze serieus. Iemand die zich niet serieus genomen voelt luistert niet meer. Dat geldt echter ook voor jezelf! Neem jezelf net zo serieus. Ben je er van overtuigd dat je de moeite waard bent om naar te luisteren? Die gedachte is onbewust de aanstuurder voor je gedrag. Zit er ergens diep van binnen een stemmetje dat zegt ‘naar mij wordt toch nooit geluisterd’? Je gedrag wordt dan ook zo dat er inderdaad niet naar je geluisterd wordt. ‘Zie je wel ik had toch gelijk’. Ga een lekker stuk wandelen en prent jezelf in dat er natuurlijk naar je geluisterd wordt. Neem alle tegenwerpingen die in je opkomen serieus en ga ze onderzoeken. Zijn ze waar? En zo nee, hoe zet je ze om in positieve krachten?

Terug naar het model. Je bondgenoten koester je dat spreekt. Je benadrukt de overeenstemming tussen jullie en vraagt hen om advies. Je tegenstanders koester je ook want dat kunnen medestanders worden. Je vertelt hen duidelijk jouw visie en vraagt om reactie. Zoek naar de overeenkomsten in jullie standpunten en benoem die. Bij beide spelers die je wantrouwt blijf je op je hoede. De coalitiegenoot: je bevestigt dat jullie het eens zijn nodigt hen uit tot samenwerken en vraagt wat er nodig zou zijn om samen te werken. De vijand ga je niet ompraten. Hooguit vertel je nog eens duidelijk wat jouw standpunt is.

Waarom zijn mensen je vijand of je bondgenoot? Dat heeft alles te maken met hun directe persoonlijke belangen. Als een collega denkt dat zijn project niet doorgaat omdat jouw project alle steun krijgt dan zal hij je vijand worden. Heeft je leidinggevende jou binnengehaald dan is hij een bondgenoot voor jouw project want hij wil bewijzen dat jij de beste bent. De man die over het geld gaat wordt een tegenstander als hij denkt dat er dit jaar toch al over de begroting heengegaan wordt. Een coalitiepartner is bv de collega die jou steunt omdat dan tenminste dat andere project niet doorgaat. Het gaat maar zelden over inhoud. Wat niet wegneemt dat je ook inhoudelijk goed beslagen ten ijs moet komen.

Tot slot zijn ook de drijfveren van je medespelers van belang. Wat motiveert hen, waarvoor lopen zij warm? Hoe beter je daarop weet aan te sluiten hoe meer ze zullen luisteren naar je. Wandelen laat mensen vaak van een meer authentieke kant zien dan dat je normaal van ze ziet. Neem je collega mee uit wandelen en ga het gesprek met haar/hem aan. Probeer er achter te komen waar zij/hij enthousiast van wordt. Wat hem/haar in beweging brengt, waarden en misschien ook normen die belangrijk voor haar/hem zijn. En nogmaals neem haar/hem serieus!

Worstel jij er soms ook zo mee om je idealen te verwoorden? Of om je team duidelijk te maken wat jouw visie is? Of om met het team een toekomst perspectief te formuleren? Volgens mij maak je het jezelf makkelijker om je idealen te verwoorden als je op zoek gaat naar metaforen. Metaforen en idealen wat hebben die nou met elkaar te maken? Ik vertel je hieronder mijn eigen verhaal om dat duidelijk te maken.

Ik ben lid van de trainer-coach makelaar en heb een wandelworkshop begeleid op ons co-creatiecongres. Om ons te prikkelen na te denken over onze waarden en het waarom van onze training en coaching kregen we de link naar een inspirerende TED talk van Simon Sinek (Kijken!). Zijn praatje trof me direct door zijn pleidooi je idealen uit te spreken om daarmee je aanhang te vergroten. Waarom doe je de dingen die je doet? Dat is echter nog niet zo’n simpele vraag.

Tijdens de wandelworkshop zijn we op zoek gegaan naar metaforen die ons iets vertellen over waarom wij trainer-coach zijn. Daarvoor hebben we een half uur in stilte rondgezworven aan de rand van een van de uitgestrekte zandverstuivingen van de Hoge Veluwe. Mijn oog viel daarbij op van alles en nog wat. Dat heb ik verzameld en op een kaart geplakt. Langzaamaan begon zich een waarden-landschap te ontvouwen.

De diversiteit in kleur, vorm, functie, alles en iedereen doet ertoe én wil gezien worden, de onderlinge samenhang, het besef dat we afhankelijk zijn van elkaar en van de natuur. Alle kernwaarden van mijn bedrijf werden me aangereikt. De kaart nam ik mee naar huis en legde die naast mijn computer. Uiteindelijk heeft dat me geholpen om mijn waarom in een compacte zin samen te vatten die tegenwoordig mijn website siert: een duurzame samenleving creëren in verbinding met elkaar en met de natuur. Ik geloof erin dat je daarvoor mensen nodig hebt die zich gezien en gehoord weten en dat bereiken door een goede mondelinge communicatie. En daar wil ik een bijdrage aan leveren!

Probeer het zelf eens! Ga wandelen als je niet weet te verwoorden waar het voor jou over gaat, waar het écht om draait. Verzamel waar je oog op valt of wat je hoort of voelt. Maak er een collage van of schrijf een gedicht als je vooral talig bent ingesteld. De dingen die jij hoort, ziet, voelt zeggen op dat moment iets over jou. Verwacht niet direct alle antwoorden. Laat het een tijdje rusten en kijk er af en toe naar. Het gaat je helpen.

Een van de mooiste metaforische zinnen die ik uit de wereldliteratuur ken is van de Indiase schrijver filosoof Tagore:” the Faith waiting in the Heart of a Seed promisses a Miracle of Life it cannot prove at once.” Mooier kun je idealen aan de hand van natuurlijke processen nauwelijks beschrijven.

 Extra! Op de opendag wandeling van 1 juni ga ik dit als thema nemen. Dus wil je ook je ‘waarom’ beter in kaart krijgen? wandel mee op 1 juni.

 Ik maak veelvuldig gebruik van metaforen als ik buiten werk. Ook als ik zelf op zoek ben naar nieuwe inspiratie werken natuurwaarnemingen metaforisch voor me. Zelfreflectie via natuurwaarnemingen. Lees mijn blog over de fitis er nog maar eens op na. Aristoteles had het al over metaforen: een ding een naam geven die hoort bij iets anders. Je leent als het ware alle eigenschappen van dat andere om iets duidelijk te maken. Metaforen worden gebruikt om iets nieuws te begrijpen (de PK=paardenkracht, van een auto) of om iets abstracts duidelijk te maken (gevoelens, een idee).

Voor veel mensen is de opdracht ‘kijk eens om je heen en zoek naar iets dat jouw huidige situatie verbeeld’ gemakkelijker te doen dan de vraag ‘hoe voel je je nu?’ te beantwoorden. De metafoor die je aanwijst geeft extra betekenis en nieuwe onverwachte gezichtspunten aan je situatie. Je gaat meer op afstand staan van je eigen situatie en bent daardoor in staat nieuwe dingen te zien die je eerder niet waren opgevallen. Je kiest niet zomaar een metafoor. Je onbewuste met al de opgeslagen kennis en beelden helpt een handje. Daarom is de metafoor ook treffend voor jou en niet voor mij. Metaforen werken vooral goed als je iets abstracts als je gevoel, de situatie waarin je zit, waarom je iets doet, wilt duidelijk maken. Metaforen geven vaak een plotselinge flits van inzicht, laten je een aspect van de werkelijkheid zien dat je zelf nog niet gezien had.

Metaforen zijn makkelijker te onthouden dan tekst. Ze verbinden twee situaties die op het eerste gezicht niks met elkaar te maken hebben. Het metaforische beeld laat in je hersenen direct veel meer associaties oplichten dan woorden alleen zouden doen. Het activeert een groter gebied in je hersenen. Als je eenmaal een metafoor hebt gevonden voor jouw situatie, in je werk bijvoorbeeld, dan is het vrij eenvoudig om dat beeld steeds op te roepen. Via dat beeld komen dan de woorden om het uit te leggen vanzelf. Als je de metafoor gaat bevragen op zijn kenmerken kom je nog meer te weten over jezelf waar je eerst niet aan gedacht had.

Voorbeeld: “Ik zie mezelf als een boom in het bos. Welke boom? Nou die daar, een beuk. Waarom die beuk en niet die eik? Die beuk staat los van de andere bomen en toch in het bos. Het valt mij op dat er niks groeit onder die beuk? Ja dat kan wel kloppen, ik werk het liefst alleen zonder anderen in de directe omgeving. Toch zeg je ook dat je in het bos met andere bomen staat? Ja ik heb wel anderen nodig, zowel voor mijn groei als voor mijn bescherming.” …enzovoort.

Je hebt een moeilijk gesprek met je team?,  je wilt je collega overtuigen van iets dat jij belangrijk vind?, je wilt aan je klant vertellen waar jouw kwaliteiten liggen?..etc, etc. Ga voordat je het gesprek aangaat een korte wandeling maken en laat je verrassen door wat je onderweg tegenkomt. Kun je een metafoor vinden die symbool staat voor wat jij wilt overbrengen? Datgene wat je opvalt is meestal het beste geschikt. Bevraag je metafoor en ga met alle inzichten die dat oplevert het gesprek aan. Je zult zien dat het makkelijk starten is met een metafoor. Je hebt direct de aandacht en kunt met enige afstand praten over wat je wil zeggen.

Ik heb twee boeken gelezen over de werking en het gebruik van metaforen: I is an Other van James Geary (kijk ook zijn filmpje op TED)en Metaforen aan het woord van Angèle Nederlof en Sjaak Vane. Weet jij nog andere interessante boeken hierover ? Laat het hieronder weten!

Mensen gaan pas in zee met iemand die ze kennen, vertrouwen en aardig vinden. Daar kun je dus in gaan investeren. De gouden driehoek van het netwerken noemt de Belgische netwerkcoach Jan Vermeieren het: geven, vragen en bedanken. Het gaat om de balans. Als je te veel vraagt en nooit wat geeft, of te veel geeft en nooit wat vraagt zul je weinig effect bereiken met netwerken. Uiteraard bedank je degene die jou iets geeft. Om te kunnen geven moet je weten wat de ander wil hebben en daar is netwerken voor bedoeld. Waar ligt de vraag van de ander waar jij een antwoord op weet?  En of je nou boswachter bent, zzp’er, onderzoeker of net afgestudeerd,  je hebt allemaal wel eens te maken met een situatie waar het van belang is te weten wat de ander voor behoefte heeft waar jij op kunt inspelen. Om te kunnen vragen moet je goed weten wat jou vraag is en bij wie je die denkt te kunnen neerleggen.

De belangrijkste vaardigheden voor succesvol netwerken zijn dus vooral goed weten te verwoorden wat jij te bieden hebt én te vragen en actief luisteren.  Jezelf voorstellen in allerlei omstandigheden en in kort tijdsbestek wordt gedaan met de Elevator pitch, een korte kernachtige manier van vertellen wat je doet en wat je vraagt. Jan Vermeieren spreekt liever van de Sticky pitch en dat vind ik ook wel een leuke. Hoe stel je jezelf voor dat het blijft ‘plakken ‘ bij de ander. Ter voorbereiding kan wandelen je hierbij prima van nut zijn. Ga wandelen in een rustige omgeving, concentreer je op jezelf. Kom je wat tegen dat voor jou symbool staat voor wie jij bent en wat je doet? Een metafoor maakt het makkelijker je verhaal te vertellen en ‘sticky’ te zijn.

Een mooi voorbeeld daarvan maakte ik ooit mee op een netwerkbijeenkomst waar enkele bedrijven zich presenteerde.  Twee mannen begonnen hun presentatie met een spiegel die ze voor ons gezicht hielden. De vraag was steeds “wat zie je als je in de spiegel kijkt”. Nogal confronterend op een donderdagavond na een drukke werkweek, wallen, moede ogen, erg bleekjes. Vervolgens vertelden zij dat hun bedrijf andere bedrijven helpt door ze een spiegel voor te houden en datgene uit hun handen te nemen waar de problemen liggen. Ik vergeet dat bedrijf nooit meer omdat ik steeds die spiegel weer zie. Een echte plakkerige metafoor dus.

De natuur zit vol metaforen en mijn voorbeeld hierboven laat zien dat je ook in je eigen huis metaforen kunt vinden die werken. Bedenk vervolgens hoe je gaat vertellen wat jij doet, dus niet wie je bent. Hoe wil je onthouden worden?  “Ik ben afgestudeerd milieukundige. Weet u een baan voor mij?”. Dat is natuurlijk niet erg onderscheidend.  Beter: “Ik ben een analytisch mens en ben op mijn best als ik milieuproblemen kan oplossen met alle belanghebbenden samen. Kent u mensen in bedrijfstakken die dergelijke processen begeleiden waar ik eens mee zou kunnen gaan praten?”  Gebruik geen jargon en beperk je tot een taalgebruik dat iedereen verstaat. Hoe krachtiger je plakkerige verhaal hoe beter mensen je onthouden en hoe sneller ze een beroep op je zullen doen of anderen naar je doorverwijzen.

Hoe kom je achter de behoefte van de ander waarmee je in gesprek bent tijdens een (netwerk)bijeenkomst? Door actief te luisteren. En actief betekent dan dat je luistert, af en toe checkt of je het goed begrepen hebt en doorvraagt op onduidelijkheden of waar je nieuwsgierig naar geworden bent.  Heb je maar kort tijd? Vraag dan om een afspraak en ga samen wandelen. Tijdens een wandeling is het veel makkelijker om actief te luisteren. Veel leuker ook, maar dat zal je van mij geen opzienbarende opmerking vinden. Ook hier kun je weer werken met metaforen. Je kunt de ander vragen om zijn kern(probleem) weer te geven met behulp van een metafoor. Ik zal in een volgend artikel aandacht besteden aan de kracht en werking van metaforen. Want er zit veel meer in dan zo op het eerste gezicht lijkt.

Er valt over netwerken natuurlijk veel meer te zeggen, daar zijn boekenkasten over vol geschreven.  Ik heb er twee dingen uitgelicht:  je eigen waarde kennen en verbinding leggen met de ander door het stellen van je vraag en het actieve luisteren, die de basis vormen om goed te kunnen netwerken.

Kom meewandelen op een gratis kennismaking met mijn wandelende trainingen netwerken en ervaar zelf dat je veel kunt hebben aan wandelen voor het bezinnen op je eigen boodschap en de verbinding leggen met de ander.

Ja en nee. Om met dat nee te beginnen. Ik heb nog geen boek of artikel gevonden dat aantoont dat mensen inderdaad beter leren als ze met elkaar in de natuur gaan wandelen, zoals ik beweer. Er is wel veel literatuur over de effecten van bewegen in de natuur, van wandelen, van de groene natuur. Al die bronnen gebruik ik om mijn eigen ervaringen te onderbouwen.

Zoals ik al eerder heb gemeld heb ik onlangs met een collega een hoofdstuk over wandelcoaching in het Groot Coachingsmodellenboek  geschreven. Daarvoor heb ik me weer eens verdiept in al die bronnen en dat wil ik niet voor mezelf houden. Daarom in dit artikel een kleine bloemlezing van enkele van mijn bronnen. Misschien inspireer ik je om zelf ook eens een van die boeken te gaan lezen.

Natuur Werkt! Inspiratie en werkvormen, Judith Zadoks en Tini van de Wetering, 2008
Een inspirerend boek als je op zoek bent naar de diverse manieren hoe natuur kan helpen bij tot rust komen, nieuwe energie opdoen, persoonlijke ontwikkeling en ontwikkeling van teams. Het boek beschrijft in elk hoofdstuk een voordeel van de natuur, bv kracht, energie, beweging en ritme of natuurlijk leiderschap en je eigen weg gaan. Citaat van blz 10: “De universiteit van Essex heeft het effect van een simpele wandeling in de natuur onderzocht. De uitkomst was dat na een half uur lopen in de natuur eventuele depressieve gevoelens met 90% afnamen. Bovendien steeg het zelfvertrouwen van mensen”.

Het wonder van wandelen, een praktische gids bij levensvragen Didi Joppe, 2006
Zoals de ondertitel al aangeeft is dit vooral een boek dat je meeneemt in de positieve effecten van wandelen op je eigen levensvragen. Bewust lopen én in je eentje zijn de tools die gebruikt worden om antwoorden te vinden. “Wandelen betekent zelf je weg vinden, zelf besluiten naar links of naar rechts te gaan. (….) Wandelen is fysiek inspannend maar niet uitputtend en daarom de ideale manier om te mijmeren over je levensvragen”.

Lopen loutert, over de spiritualiteit van wandelen, Michel Jourdan en Jacques Vigne, 2003
Het eerste deel biedt een fascinerende zoektocht door diverse bronnen naar spiritueel wandelen. Van de indianen tot de Russische orthodoxie en van Rousseau tot oud Indiase teksten en alles wat je onderweg tegenkomt.  Citaten die aan duidelijkheid niets te wensen overlaten verrijken het geheel. Het tweede deel is een pleidooi voor een ascetische leven waar het ritme van wandelen prima in past. Het derde deel tenslotte beschrijft een wandelroute door Maastricht langs kunstobjecten en wandelschetsen die zijn ontstaan bij het wandelen door natuurgebieden. “Lees dit boek niet met je ogen, niet met je verstand alleen. Lees het vooral met je voeten”.

Lopen doe je zelf, Vanuit persoonlijke kracht je levensloopbaan sturen, Ineke van de Berg en Arianne van Galen 2005
Dit boek is geschreven door twee trainer/coaches die samen het Pieterpad hebben gelopen. Het Pieterpad gebruiken ze als metafoor voor het levenspad dat ieder mens afloopt. Het boek is een zelfhulpboek om tot zelfinzicht te komen en je persoonlijke kracht te herontdekken. Het resultaat is een profiel van jezelf van waaruit je keuzes kunt maken. Elk hoofdstuk geeft aan het einde suggesties zoals: “Maak een wandeling in een gebied dat je niet kent. Waar laat je je door leiden (routekaart, routepaaltjes, gevoel…)? Wat is hiervan de betekenis voor jou?”

Loop je zorgen uit je lijf, Thom Hartmann, 2008
Ook een zelfhulpboek dat stimuleert om met je zorgen te gaan wandelen. In het boek wordt beschreven dat beide hersenhelften gelijktijdig en in gelijke mate worden gestimuleerd als je gaat wandelen.  “Bij een gezond persoon werken beide hersenhelften volledig samen en zijn in staat informatie op een zodanige manier aan elkaar door te geven dat we over onze emoties kunnen nadenken en met onze gedachten gevoelens kunnen oproepen.” Opvallend is dat deze schrijver het niet heeft over wandelen in de natuur maar wandelen in een omgeving waar je niemand kent.

Windstilte van de ziel, Joke Hermsen, 2010
Dit boek is een filosofische bespiegeling over de ziel. Waarom ik het hier toch noem is omdat er een stukje is opgenomen over het lopen van een stukje route naar Santiago de Compostella. “Fysiek voel ik me sterker dan voor de wandeling, maar dat is logisch. Het bloed heeft kunnen stromen, de spieren zijn getraind, de botten hebben zich al lopende weer enigszins naar elkaar gevoegd. Maar ook mentaal voel ik me beter. Mijn hoofd voelt stukken helderder en opgeruimder aan, en mijn ziel heeft volgens mij ook geen klagen (…)”.

The Songlines, Bruce Chatwin, 1987
Tot slot dit reisverslag door Australië op zoek naar de betekenis van de Songlines bij de Aboriginals. De gezongen wandelpaden waardoor de oorspronkelijke bewoners de weg weten door het landschap en de route lopen van hun voorouders. Wat dit boek extra aantrekkelijk maakt is dat het vol staat met citaten van diverse schrijvers en filosofen over wandelen.

Natuurlijk is dit geen volledig overzicht. Er is nog veel meer in de literatuur te vinden over het effect van wandelen. Het is bijvoorbeeld opvallend hoeveel filosofen gebruik hebben gemaakt van wandelen om tot nieuwe gedachten te komen.  “Alle werkelijk grote denkbeelden worden tijdens het lopen gevormd”  zegt Friedrich Nietzsche bijvoorbeeld.

Jij ken vast nog andere boeken, laat het me weten. Ik ben benieuwd!

Het proces van Intervisie gaat in het kort als volgt. De groep bestaat uit minimaal 4 en maximaal 8 personen die vergelijkbaar werk doen. Wie een probleem heeft brengt het in, gezamenlijk wordt er een uitgekozen, dat urgent is en/of het meeste herkenning oproept bij iedereen. Het probleem wordt geanalyseerd door vragen te stellen aan de inbrenger die hij kort en bondig probeert te beantwoorden. Dit is het belangrijkste onderdeel van intervisie. Vervolgens wordt door herformulering van het probleem door alle deelnemers gestimuleerd dat de inbrenger nieuwe inzichten krijgt die hij zelf nog niet eerder in verband had gebracht met zijn probleem. Pas op het allerlaatste moment mogen er adviezen gegeven worden. De probleeminbrenger kiest zelf wat hij met de adviezen doet. Evaluatie en vervolgafspraken sluiten de sessie af.

Omdat ik het effect van mijn werk zoveel mogelijk versterk door ook buiten te gaan wandelen wil ik het hier verder hebben over wandelende intervisie.

Waarom wandelende Intervisie? Ik denk dat de voordelen van wandelen in de natuur een extra positief effect kunnen hebben op de resultaten van intervisiebijeenkomsten. Wat zijn die voordelen?  Hieronder een opsomming van wat je zoal tegenkomt in  de literatuur en wat ik uit eigen ervaring kan bevestigen:

• bewegen in de groene ruimte geeft ruimte voor inzichten en oplossingen

• kracht van veelvuldig aanwezige metaforen in de natuur

• buiten kom je eerder tot de kern

• buiten gaat je concentratie omhoog

• buiten is je creativiteit hoger

• buiten is je zelfwaardering hoger

• buiten kom je makkelijker tot bezinning

Op het eerste gezicht zit er ook een nadeel aan wandelende intervisie. Je kunt maar met één persoon tegelijk in gesprek. Dat  betekent dat je de inbreng van alle andere deelnemers mist. En juist de interactie van verschillende mensen met verschillende inzichten maakt intervisie zo resultaatvol.

De hierboven opgesomde voordelen van werken in de natuur wegen voor mij zwaarder dan dat ene nadeel. Daarbij vertrouw ik erop dat het nadeel in een voordeel omgezet kan worden door zorgvuldig te kiezen voor werkvormen en het proces goed te begeleiden. Mijn ervaring met het werken met mensen in de natuur is positief. Mensen worden blijer als ze buiten zijn, meer ontvankelijk voor zichzelf en de ander. Dat komt intervisie alleen maar ten goede daar ben ik van overtuigd.

Juist omdat deze vorm van intervisie anders is dan de gebruikelijke is het volgens mij belangrijk om deze intervisie begeleid te doen. De begeleider is dan behalve procesbegeleider met kennis van zaken van het intervisieverloop ook wandelbegeleider met kennis van natuurwerkvormen die het proces buiten kunnen verstevigen. Ook praktische zaken als een route met voldoende plekken waar plenair gewerkt kan worden en tijdsbewaking worden door de begeleider geregeld.

Samen je probleem bespreken en wandelen in de natuur. De kracht zit hem in de combinatie! In 2012 start ik daarom een of twee Pilotgroepen in begeleide wandelende intervisie. Na een 5-tal bijeenkomsten wil ik met de groep evalueren. bij een positieve uitkomst gaat begeleide intervisie een vast onderdeel uitmaken van mijn aanbod. Mijn gedachte gaan uit naar trainers en coaches enerzijds en hoogopgeleide professionals anderzijds. Heb je interesse kom dan eens proeven op de middag van 19 januari van Proef de Wandeling Begeleide Intervisie.

Een van de meest krachtige werkvormen in de natuur is het ervaren van de stilte. Of je dat nou wandelend doet of zittend op een mooi plekje, er komt altijd inspiratie uit de natuur. Zo ook bij mij. Mijn cursisten hadden een plekje gevonden en ik ging hetzelfde doen. Het was zomer en de vogeltjes in de uiterwaarden waren druk aanwezig. Toch was er maar een die ik ineens heel duidelijk hoorde. En ik ga er dan van uit dat dat niet voor niets is. Voor de betekenis die dat vogeltje op dat moment voor mij had was het heel handig dat ik een bioloog ben met wat kennis van vogels.

Het was namelijk een Fitis! De Fitis is een klein onopvallend olijfgroenig vogeltje met een spits snaveltje én met een heel karakteristiek liedje. Als visueel ingesteld mens ben ik altijd blij als vogelaars mij een ezelsbruggetje geven hoe ik een liedje kan onthouden.

En wat is dat bij de Fitis? “Ik kan heel erg mooi zingen! Maar ik durf eigenlijk niet zo goed”. Zijn start is krachtig en steeds hoger gaand, de afloop haast fluisterend.  Ik vond het een heel herkenbare metafoor voor hoe ik bij tijd en wijlen omga met mijn bedrijf.  Het kleine vogeltje gaf mij op die zonnige middag precies die zet die ik nodig had.  Hoezo niet durven? Sindsdien heb ik een blog, stuur ik maandelijks een e-zine rond en ben mijn bedrijf aan het professionaliseren.  Oh ja….en ga ik op 6 december naar het Co-Creatie Congres!

Je kent dat wel. Je bent enthousiast over een idee, een andere aanpak, een concrete maatregel en kunt niet wachten dat met je collega of wie dan ook te bespreken. Je hebt dat gesprek en verdorie de ander is helemaal niet zo enthousiast. Achteraf zeg je tegen jezelf:  “had ik maar…..en ik had veel beter…. Waarom bedacht ik dat nou niet tijdens het gesprek?”  Weer geen stap dichter bij je doel gekomen.

Wat je ook doet in het leven, als je weet wat je wilt en je bereidt het goed voor dan is het resultaat er naar. Dat geldt ook voor het voeren van een doelgericht gesprek. Er zijn niet voor niks zoveel trainingen en boeken over gespreksvoering. Daar ga ik het nu niet over hebben. Wat ik wel aan je kwijt wil is hoe je jezelf beter kunt voorbereiden en hoe de natuur je daarbij kan helpen.

Wandelen in de natuur heeft al menig denker verder gebracht. Twee veelzeggende citaten die ik vond:- Vertrouw nooit een gedachte die niet tijdens het lopen opkwam. (Nietzsche), -Dingen lossen zich vanzelf op als je uit wandelen gaat. (Kierkegaard). En wat dichterbij in de tijd onze eigen Marten Toonder (2001): Ik ben erg op mijn dagelijkse wandelingen gesteld. Ze versnellen de bloedsomloop en het denkvermogen, als men niet gestoord wordt tenminste. Je verkeert dus in goed gezelschap als je gaat wandelen om je gedachten te ordenen. “Als je niet gestoord wordt tenminste”.

Dat brengt me op wandelen in stilte in de natuur. De natuur is zelden echt stil. Er is altijd wel een vogel die iets te melden heeft, of het geruis van de wind door de bladeren, je eigen voetstappen door het gevallen blad. Maar als het je lukt een wandeling te maken zonder andere menselijke geluiden dan zijn die natuurgeluiden deel van de stilte. Zet al je zintuigen open en geniet van de omgeving. De inzichten die je zo krijgt zijn waardevol.

Terug naar je gespreksvoorbereiding. Wat wil je bereiken? Denk daarover goed na zodat je teleurstellingen voorkomt. Haal doel en resultaat uit elkaar. Het doel bepaal jij “ik wil dat mijn collega ook enthousiast wordt”. Het resultaat “mijn collega gaat het daadwerkelijk doen” heb jij niet in de hand. Neem je gesprekspartner in gedachten en bedenk wat hij/zij zou zeggen als jij met je idee komt? Wat zou je kunnen antwoorden zonder in de verdediging te gaan en met begrip voor zijn/haar standpunt? Als je dit denkproces inzet tijdens je stiltewandeling brengt het je zeker verder.

Weet je waarom wandelen in de natuur zo goed werkt? Ik denk omdat wandelen in de natuur een aantal voordelen heeft:

• je komt tot bezinning
• het verhoogd je zelfwaardering
• je concentratie is intens
• je creativiteit en je verstand werken samen; je komt tot nieuwe dingen
• je bent meer in contact met je eigen gevoelens en kracht
• de natuur is vol metaforen die jou iets duidelijk kunnen maken.

Om die voordelen helemaal ten volle te benutten kun je natuurlijk het gesprek dat je wilt voeren al wandelend doen. Je hoeft elkaar niet de hele tijd aan te kijken en het ritme van je wandeling bepaalt het ritme van je gesprek. En misschien is het handig als je de eerste keer alleen luistert naar de ander. Dan weet je de volgende keer veel beter waar je op in kunt spelen om je doel te bereiken.

‘Vroeger’, toen we nog alleen fysiek konden netwerken via bijeenkomsten, gaf je elkaar je visitekaartje nádat je contact had gelegd en een interessant gesprek had gevoerd. Stel dat je bij zo’n bijeenkomst voor het eerst binnenkomt. Je deelt zonder iets te zeggen aan iedereen je kaartje uit en gaat weer. Wat denk je dat mensen met dat kaartje zouden doen? Weggooien, ja dat denk ik ook.

Toch krijg ik regelmatig op LinkedIn aanvragen om te linken van volstrekt onbekende personen zonder enige toelichting. Voor mij komt dat neer op mijn voorbeeld tijdens fysieke bijeenkomsten. Ik vraag meestal, zonder de uitnodiging te accepteren, wat de reden is dat ze met we willen linken en of we elkaar kennen. In de regel krijg ik daarop leuke antwoorden en accepteer de uitnodiging alsnog.

Het komt voor dat ik geen antwoord krijg. Ik vraag me dan echt af wat zo iemand op LinkedIn doet? Zoveel mogelijk mensen verzamelen? En dan….? Waarom zou je de communicatie tijdens netwerken op internet anders aanpakken dan tijdens het fysieke netwerken?

Netwerken is durf te vragen, zodat je gelgenheid geeft aan anderen om te geven, waarop jij weer kunt bedanken. Om met Jan Vermeiren (Netwerkcoach in België) te spreken: de Gouden Driehoek van Netwerken!

De lunchwandeling heeft al diverse functies te vervullen gehad. Door lokale natuurorganisaties werd de lunchwandeling  aangegrepen om mensen in contact te brengen met de natuurlijke omgeving rond hun werkplek. ‘Bewegen moet’,  werd het volgende aanknopingspunt om de werkende mens tijdens de lunch uit kantoor te krijgen. Ik wil hier graag nog een derde motief aan toe voegen: verbetering van communicatie en contact.

Met je collega’s gaan wandelen tijdens de lunch versterkt de onderlinge relaties. Of je nu praat over het werk of over wat je afgelopen weekend gedaan hebt, je leert elkaar beter kennen. Het klinkt als een open deur maar ik zeg het toch nog maar eens, het gaat bij communicatie maar voor een deel over inhoud.

De relatie die je met mensen aangaat is essentieel om je boodschap goed over het voetlicht te krijgen. Investeren in een positieve relatie loont als je wilt dat er naar je geluisterd wordt. Wordt je er van bewust wat de ander belangrijk vind en probeer daar op aan te haken. Tijdens de lunchwandeling kun je eens informeel peilen wat de ander van jouw standpunt vindt. Wandelend naast elkaar praat makkelijker.

Gebruik de lunchpauze ook eens om alleen te gaan wandelen. Zit je bijvoorbeeld ergens mee of zit je te piekeren hoe je iets wilt zeggen, ter voorbereiding van een vergadering, een functioneringsgesprek…. Zoek een rustige natuurlijke route op en concentreer je op de inhoud en degene aan wie je hem wilt adresseren. Zet al je zintuigen open. Je krijgt hierdoor zeker ingevingen hoe je het het beste kunt aanpakken. De groene ruimte bevordert je creativiteit.

Met inhoud en relatie ben je er nog niet. Bij communicatie draait het ook om jouw enthousiasme over de inhoud. Hoe verbonden je ermee bent. Ook dat is van belang om bij de ander over te komen en wellicht bij die ander ook een vonkje te ontsteken. Kortom veel hangt af van je non-verbale communicatie.

Het appel dat je doet op de ander om tot handelen over te gaan, of wat dan ook, komt krachtiger over als je de inhoud goed weet te verwoorden, met enthousiasme en passie, aan mensen met wie je een positieve relatie hebt opgebouwd. Dit wil overigens helemaal niet zeggen dat dezelfde mensen dan ook vanzelf met je meegaan, maar de kans erop wordt wel groter.

Bij communicatie gaat het natuurlijk ook om onderliggende ‘lagen’ bij mensen. Belemmerende gedachten, blinde vlekken, normen en waarden, het speelt allemaal mee als je met elkaar in gesprek bent. Omdat mensen zich in de natuur van hun authentieke kant laten zien, zullen deze lagen ook eerder worden aangesneden dan als je tegenover elkaar binnen zit. Hier kom ik in latere artikelen zeker nog op terug.

En tot slot: ga met elkaar wandelen en laat je verrassen!