Wandelen met al je zintuigen op scherp

Wandelen is goed voor je is. En nu we weer vooral thuis moeten blijven is het ommetje weer in beeld. Laatst trof me de tip om niet steeds in hetzelfde gebied te gaan wandelen. Ik wil hierbij een lans breken om dat juist wel met regelmaat te doen. Als je in je directe omgeving dat zogenaamde ommetje kunt maken zal dat de continuïteit van het wandelen zeker ten goede komen. Maar dat is het niet alleen.

Mij valt altijd weer wat nieuws op als ik mijn ommetje loop. Ook al deed ik hetzelfde rondje gisteren ook ik zie weer een nieuwe plant of ik hoor ineens een vogel die ik gisteren niet hoorde. Als je wat kennis van de natuur opdoet zie/hoor/ruik/voel je steeds meer. Daarbij leer je om goed te observeren en dat komt  ook in andere situaties van pas.

Daarom ook mijn pleidooi om niet alleen te gaan wandelen maar te gaan wandelen met al je zintuigen op scherp. Je zult er versteld van staan hoeveel je ziet als je echt bewust gaat kijken.  Sta eens een paar minuten stil en luister naar alle geluiden om je heen. Mijn ervaring is dat mensen dit vooral heel verrassend vinden. We vinden luisteren niet zo eenvoudig. Vergeet ook niet te ruiken. In de natuur ruikt ieder seizoen anders en ook elk bos of rivierengebied heeft eigen geuren.

Door dit vaker te doen, met aandacht, oefen je je observatievermogen. Dat is een belangrijke vaardigheid als je met mensen werkt. Het helpt je als je in een teamvergadering zit om te horen en te zien wat er echt speelt. Het helpt je om veranderingen op te merken bij de mensen aan wie je leiding geeft.

De natuur maakt zich op voor de herfst. Het is opvallend hoeveel paddenstoelen er zijn. Ook bloeien er nog planten en er zijn natuurlijk veel bessen en andere vruchten te vinden. Kortom, trek er op uit en laat je verrassen. Streef ernaar elke dag iets nieuws te ervaren en na een tijd blijkt dat vanzelf te gaan. Daarbij werkt het rustgevend en stressverlagend voor jezelf. Andere delen van je hersenen zijn aktief, met name die delen die niet met stress te maken hebben.

Blijf wandelen!

Vrijheid en zin in werk*

Om zin in werk te houden in deze online tijden worden er andere vaardigheden van je gevraagd dan ´normaal´. Hoe neem je bv leiding in je eigen leven terwijl je allerlei beperkingen opgelegd krijgt? Welke vrijheid heb je daarvoor? Omdat vrijheid nogal een item is deze dagen zet het mij wel aan het denken over wat vrijheid dan eigenlijk is? Ervaar ik nu een beperking van mijn vrijheid?  Nou eigenlijk niet, terwijl ik ook niet alles kan doen wat ik zou willen doen. Is vrijheid echter niet altijd onderhevig aan grenzen? Is leiding nemen niet juist daarmee dealen?

Het verhaal van De Dierenschool schoot me te binnen waar verschillende dieren een aantal vaardigheden leren nl klimmen, zwemmen, hardlopen en vliegen. Uiteraard moet ieder dier dezelfde vaardigheden leren om een diploma te krijgen. Dat betekent dat er extra inspanning gevraagd wordt van de eekhoorn om te leren vliegen en van de kraai om hard te lopen. Ondanks dat lukt het ze niet om er hoge cijfers voor te halen. Ondertussen verwaarloost de eekhoorn het klimmen en de kraai het vliegen en krijgen ze daar ook lagere cijfers voor. Het verhaal is een metafoor voor de onzinnige aandacht die er is voor wat je niet kunt en de ermee samenhangende verwaarlozing van wat je wel kunt. [Lees meer…]

Bergwandelen uit een boek

De vakantie staat voor ons. Tijd om tot rust te komen. Heerlijk te gaan wandelen in je favoriete natuurgebied. Eindelijk dat boek te lezen dat al zo lang op je stapel ligt. Omdat je vakantie vast anders is dan je in het begin van dit jaar gepland had geef ik je een boekentip. Misschien had je (weer) gepland om in de bergen te gaan wandelen en heb je dat uitgesteld. Dan ben je dit jaar aangewezen op je herinneringen aan die bergen. Daar kan dit boekje, dit kleine juweeltje, bij helpen. Een poëtische lofzang op een berggebied, de Cairngorms in Schotland: ´de Levende Berg´. Waarschijnlijk heb je er al over gelezen want de heruitgave én vertaling van het boek zijn zeer positief ontvangen.

“Hierboven kun je een zintuiglijk leven hebben dat zo zuiver is, dat zo losstaat van elk bevattingsvermogen dat niet in de zintuigen besloten ligt, dat je kunt zeggen dat het lichaam het denken doet. Dat elk zintuig de meest fijnzinnige opmerkzaamheid bereikt, is op zichzelf de totale ervaring. Dit is de onschuld die we verloren zijn. Leven met één zintuig tegelijk om het leven ten volle te ervaren.”                                                                                        Uit: De Levende Berg, Nan Shepherd [Lees meer…]

Vragen

Het is niet de eerste keer dat ik dacht aan mijn eigen stelregel tijdens het wandelen “ hoe meer je weet, hoe meer je ziet, hoort, ervaart, ruikt, voelt.” Om mij heen een kakafonie van vogeltjes. Oh help, ik herken niks meer. Maar dat is natuurlijk niet waar. Koekoek (ha, ha) tjif-tjaf, fitis, staartmees, koolmees, grasmus, zwartkop haal ik er met behulp van mijn kijker wel uit. Ik ben nogal visueel ingesteld, herken nauwelijks geluiden. Gelukkig ben en heb ik wel een goede kijker.

Wat ik wel hoor is dat er veel verschillende vogels zingen. Daar word ik eerst moedeloos van. De braamstruiken staan inmiddels vol blad en dus zie je niet meer wie zich erin verschuilt. Idem met de wilgen, meidoorn en andere bomen. Te veel blijft voor mijn ogen verborgen. Wat hoor ik nou weer?

[Lees meer…]

Wandel alleen

Mei, alweer in de 8e week van de intelligente lockdown. Mijn intelligentie bestaat eruit dat ik zo vroeg mogelijk en alleen ga wandelen. Niet veel mensen en wel veel vogels hoor- en zichtbaar. Geen straf dat alleen wandelen, meer een verworvenheid, een uiting van mijn vrijheid. Ik alleen in de natuur.

Dat opgaan in de natuur is ‘normaal’ datgene wat ik in al mijn werk wil overdragen. Of het nu gaat om natuurgidsen opleiden om hun deelnemers de natuur écht te laten ervaren, coaches een ervaringstraining geven zodat zij de natuur óók in kunnen zetten, of om mensen in een filosofische wandeling die een natuurervaring meekrijgen ter inspiratie voor verder nadenken. Mijn achterliggende visie is steeds dat een positieve natuurervaring leidt tot een grotere betrokkenheid bij de natuur, bij jezelf en bij de ander.

Omdat we nu niet met groepen filosofisch kunnen wandelen zetten wij elke maandag, woensdag en vrijdag een filosofische en/of natuuropdracht op facebook. Deze week geïnspireerd door de filosoof Rousseau. Ik las in Wandelen, een filosofische gids, van Frédéric Gros het volgende citaat van Rousseau uit zijn De bekentenissen:

“Nooit heb ik zoveel gedacht, zo bewust bestaan en geleefd, nooit ben ik, als ik het zo mag zeggen, zo mezelf geweest, als tijdens de reizen die ik alleen en te voet heb gemaakt.” [Lees meer…]

Wandelen, Muziek en meer

Vorige maand schreef ik over het boek Te Voet van Shane O’Mara, de Ierse neurowetenschapper die een pleidooi houdt voor wandelen als preventief medicijn. Het boek heeft veel publiciteit gekregen wat op zich al bijzonder is. Wandelen krijgt gelukkig steeds meer serieuze aandacht. Dat is ook noodzakelijk betoogd O´Mara vanwege ons zittende bestaan. We moeten onze hersenen in training houden en dat doen we het beste door elke dag te wandelen. Een mooie metafoor daarvoor is de door hem beschreven levenscyclus van de zakpijp. De zakpijp is een primitief diertje dat leeft langs zeekusten. In zijn jonge jaren heeft het een soort van oog, een brein en een ruggengraat. Daarmee staat hij aan het begin van de dieren met een ruggengraat zoals wij. Hij zwemt rond en vangt zijn voedsel. Het opmerkelijke van dat diertje is dat als hij ouder wordt hij zich gaat vestigen op een ondergrond. Eenmaal vast verdwijnt het oog, het brein en de ruggengraat, niet meer nodig. Zonder beweging geen hersenen. Tja.

[Lees meer…]

Struinen en het gebaande pad

Alweer een boek over de gunstige effecten van wandelen. Ditmaal van een Ierse neuro-wetenschapper Shane O´Mara. Wat me vooral trof in de bespreking van zijn boek was zijn opmerking dat 2x per week naar de sportschool lang niet zo´n gunstig effect heeft op onze gezondheid dan elke dag een paar keer gaan wandelen. Nou dan gaan we op de maandagochtend maar eens niet naar de sportschool maar de uiterwaarden in. Tijdens de laatste filosofische wandeling had ik gezien dat er veel vogels op de nevengeul zaten en die wilde ik van dichterbij  gaan bekijken. En dan naar de rivier gaan is altijd leuk.

Natuurlijk koos ik niet voor het gebaande pad maar begon vol goede moed aan een struin avontuur over een modderige weg. De eerste poging liep al na enkele meters vast. In mijn eentje zag ik het toch niet zitten om verder te lopen. Dan maar terug en een andere ingang proberen. Die leek beter begaanbaar. Ik strompelde en gleed me een weg door de modder en kwam bij de nevengeul aan. Daar bleef ik echter met mijn linkervoet vast zitten. Mijn hoge bergschoen verdween geheel in de modder. Met veel moeite trok ik me los uit die zuigende modder. Nog steeds in mijn eentje vond ik verder gaan toch iets te riskant. Ik zag geen toegankelijkere route richting vogels. Weer terug over dat modderige dijkje? Zucht, er zat niks anders op. [Lees meer…]

Hoe is jouw relatie met de natuur?

De natuur is veel in het nieuws, negatief in het nieuws. Als een soort uitruilproduct in plaats van als onze noodzakelijke bron van bestaan. De relatie mens natuur is drastisch verstoord, soms zelfs helemaal afwezig in het debat. Daar maak ik me grote zorgen om. Stephen Covey* heeft mij geleerd dat mijn cirkel van betrokkenheid waarschijnlijk veel groter is dan mijn cirkel van invloed. Maar ook dat als ik veel positieve energie stop in die cirkel van invloed, dat wil zeggen me inspan voor datgene waar ik wel invloed op heb, mijn cirkel van invloed groter wordt.

Wat kan ik doen vanuit mijn bedrijf? Ik heb als ecoloog, trainer, coach, opleider gekozen voor de interactie mens-natuur-communicatie. Dat is de grondslag van mijn onderneming. Ik ben er van overtuigd dat ik daarmee een bijdrage lever aan het herstel van de relatie mens-natuur. Ik zie het steeds weer gebeuren in de natuur, een positieve natuurbeleving geeft verbinding met jezelf , met de ander en met de natuur. Dat gun je toch iedereen? [Lees meer…]

Zichtbaar zijn

Wat hebben we toch een geweldig paddenstoelenjaar! Op een vierkante kilometer van het bos in de buurt fotografeer ik moeiteloos 10 soorten en daarvoor hoef ik echt niet mijn best te doen. Paddenstoelen zijn de vruchtlichamen van uitgebreide schimmelnetwerken onder de grond. Die netwerken zijn er altijd en overal en hebben een belangrijke functie in de ondergrondse ecologie. Na een warme zomer en voldoende regen komen de paddenstoelen massaal aan de oppervlakte. Ook de houtzwammen doen het goed op bomen en resten van bomen overal in het bos. Die helpen met het verteren van het hout tot voedingsstoffen die weer beschikbaar komen voor de kringloop van het bos.

Paddenstoelen zijn dus de zichtbare uitingsvormen van een netwerk dat er onder de oppervlakte altijd al is. Een mooie metafoor!

 

 

 

 

[Lees meer…]

2uurnatuur, ZIN in!

Het IVN, instituut voor natuureducatie, is een campagne gestart om mensen meer de natuur in te krijgen: 2uurnatuur. Brits onderzoek laat zien dat als we per week 2 uur in de natuur doorbrengen we een goede gezondheid en een hoog welzijn melden. In het Britse onderzoek staat dat het niet uitmaakt of je die 2 uur in kleine stukjes besteedt of in een keer. Slechts 2 uur? [Lees meer…]