2uurnatuur, ZIN in!

Het IVN, instituut voor natuureducatie, is een campagne gestart om mensen meer de natuur in te krijgen: 2uurnatuur. Brits onderzoek laat zien dat als we per week 2 uur in de natuur doorbrengen we een goede gezondheid en een hoog welzijn melden. In het Britse onderzoek staat dat het niet uitmaakt of je die 2 uur in kleine stukjes besteedt of in een keer. Slechts 2 uur?

Dat moet toch te doen zijn? Helaas blijkt ook dat veel mensen wel meer de natuur in willen maar dat vervolgens toch niet doen. Het IVN is daarom gestart met een Challenge om mensen te motiveren de natuur in te gaan.

Doen dus (onderaan de pagina vind je de link). Ik heb me ook opgegeven en kreeg de eerste opdracht in de mailbox. Want behalve dat je wordt gestimuleerd om de natuur in te gaan wordt je ook extra geïnspireerd door opdrachten. Bodemdiertjes zoeken en bekijken was de eerste. Lekker met je handen in de grond want ze lopen er niet állemaal bovenop. Goed kijken hoe ze er ´echt´ uitzien en je verwonderen over de veelheid van vormen en kleuren.

Dat herinnerde me aan de invulling van ZIN door de filosoof René Gude. Want behalve dat Zin gaan over zinvol en zinrijk gaat het volgens hem ook om het zinnelijke (lijfelijke) en het zintuigelijke (esthetische). Beide worden ´aangezet´ als je de natuur in gaat en naar bodemdiertjes gaat zoeken. Je bent met je lijf in beweging in een groene omgeving en geniet, of griezelt, van de diertjes die je aantreft en de grond die aan je handen kleeft. En dat laatste is ook nog goed voor je immuunsysteem vanwege de geur van de bodem. Die geur is stimulerend en je krijg een geluksgevoel.

Het leuke is dat het IVN zich niet louter richt op de kennis van al die diertjes. Je wordt met een link naar leuke weetjes op internet gestuurd over diverse algemene bodemdiertjes. “Wat doet het met je?” Is de vraag die ze vervolgens stellen in de mail.  Die vraag wordt bij wandelcoachsessies vaak gesteld in het kader van de coachvraag. Verder stellen ze: “Door op een andere manier naar de natuur te kijken stimuleer je ook je eigen creativiteit.” Helemaal eens natuurlijk. Daar maken we ook in (filosofische) coachwandelingen gebruik van.

Beide kanten van mij, kennis van de natuur en natuur inzetten om er ´beter´ van te worden, komen in de Challenge mooi samen. Voor mijzelf is het daarom niet zozeer een Challenge. Mijn Challenge is er in gelegen om jou enthousiast te maken ook mee te gaan doen. Alleen of met je team. Je gaat de natuur in en dat is op allerlei fronten goed voor je. Je wordt gestimuleerd om met al je zintuigen op scherp te wandelen. Je leert interessante feiten over de natuur. Naarmate je meer weet, zie, hoor, voel en ruik je meer en dat verhoogt je welbevinden. Daarna ga je weer opgeladen aan het werk en heb je mogelijk nieuwe ideeën gekregen.

Doe het samen met je team en werk zo samen aan onderdelen van jullie Zin in Werk. Veel plezier! Hier kan je opgeven voor de Challenge.

Hoe leer jij?

Vanochtend lag ik op mijn matje in de sportschool tegen de bovenste takken van een Haagbeuk aan te kijken. Ik zag dat er geen blad meer aanzat, wel veel zaden. Ik dacht vervolgens aan leren. Hoe heeft die boom dat geleerd dat er nu bladgroen teruggetrokken moet worden en vervolgens het blad losgelaten moet worden? Is er eigenlijk wel sprake van leren in de natuur? Ja ik peins wat af tijdens de buikspieroefeningen.

Leren vind ik een fascinerende activiteit. Niemand leert op dezelfde manier. Mensen die mij al langer volgen of een training van mij hebben meegemaakt weten dat ik graag gebruik maak van de leervoorkeuren van Manon Ruijters. 5 leervoorkeuren die erg goed zijn te gebruiken in situaties waarin mensen van en in de natuur leren. Zoals in excursie en in wandelcoachsessies. Inmiddels zijn het er trouwens 7: kunst afkijken, participeren, oefenen, kennis verwerven, ontdekken, verbeelden en doorzien.

Zijn die laatste twee ook door mij te gebruiken? Vooral verbeelden spreekt tot mijn verbeelding. Het is leren door te oefenen in je hoofd. Je maakt gebruik van emoties. Het is leren met de vraag ´stel je voor dat…` Het wakkert de creativiteit aan, je krijgt 3D filmpjes in je hoofd. Ik zie direct toepassingen in excursies die bv iets willen doen met het thema duurzaamheid. ´Stel je voor dat de Koolmezen, die ons nu afhelpen van al die rupsen, aankomen in ons land als rupsen al verpopt zijn. Het wordt steeds warmer en de rupsen zijn er steeds vroeger. Stel je voor wat er gebeurt als de meesjes voedsel gaan zoeken voor hun jongen…..´ Als je vervolgens mensen in gesprek laat gaan over dat filmpje dat in hun hoofd is gaan lopen heb je diegenen met de leervoorkeuren verbeelden en participatie aan het leren.

Maar natuurlijk is verbeelden al lang een vast onderdeel van mijn training wandelcoaching. ´Stel je voor dat je het gebruik van natuurwerkvormen in je coachpraktijk hebt toegepast, waar sta je dan over 5 jaar? Hoe ziet dat eruit?´ Het laten kiezen in het landschap van een boom, een uitzicht, de rivier, helpt om dat filmpje van je droom concreter te maken. Ik stimuleer een wisselwerking tussen de natuur en wat er in het hoofd van de ander gebeurt. De creativiteit wordt gestimuleerd om de droom vorm te geven. Dat is het mooie van mijn werk.

Ik denk deze leervoorkeur dus op deze manier al toe te passen. Doorzien moet ik nog nader bestuderen, dat zie ik nog niet zo. Misschien geen leervoorkeur van mij?

Om terug te komen op mijn vraag of er in de natuur sprake is van leren? De evolutie heeft die organismen uitgeselecteerd die het beste aangepast waren en zijn aan de omgevingsomstandigheden. De boom die te laat zijn bladgroen terugtrekt en blad laat vallen heeft volgend jaar minder kans om te overleven. De bomen die het juiste moment kozen blijven over in de natuurlijke selectie. Is dat leren?

Veel dieren zijn natuurlijk erg goed in staat te leren. Om bij die Koolmees terug te komen. Ik heb een keer met verbazing én bewondering zitten kijken hoe een meesje efficiënt alle bamboestaafjes uit mijn bijenhotel sloopte en zich vervolgens te goed deed aan de insecten en spinnen die er achter zaten. Combinatie van ontdekken, kunst afkijken en doorzien?

Wandelen, vakantie, incuberen en inzicht krijgen

Vakantie is bij uitstek de tijd om tot rust te komen en nieuwe inspiratie op te doen. Althans dat wordt altijd gezegd. Hoe kun je er nou zeker van zijn dat het ook zo werkt? Het zal je niet verbazen dat ik als antwoord geef: ga vooral veel wandelen in de natuur!

Ik was laatst uitgenodigd om een natuur beleving workshop te verzorgen voor de Natuurcoachsectie van de NOBCO. De inleider van de dag was Mark Mieras. Voor wie niet bekend is met Mark Mieras, hij is wetenschaps-journalist die vooral neurologisch onderzoek vertaalt naar praktisch bruikbare informatie.  Natuurlijk lag de focus van zijn inleiding op het gunstige effect van lopen en de natuur op ons welbevinden.

Eerst kort door de bocht iets over hoe we leren en tot innovatieve gedachten komen. Bewust gebeurt dat door checken en focussen. We zijn ingespannen bezig. In het onbewuste dat in een periode van rust erop volgt gaat het om incubatie van alle opgedane kennis en ervaringen. Vervolgens komt de ingeving waarmee je weer bewust met check en focus aan de slag kunt. Als we hard aan het werk zijn , check en focus, is het actienetwerk ( cognitief controle netwerk) van onze hersenen actief. Gaan we daarna wandelen of iets anders doen (incubatie, ingeving) dan is het reflectief/verteren deel (default mode netwerk) van onze hersenen actief. Wandelen levert in dit geval significant meer op dan als we blijven zitten.

Prof Erik Scherder, klinisch neuropsycholoog legt het effect van lopen als volgt uit:

  1. Lopen bevordert je creativiteit. Als je gaat wandelen ben je cognitief niet zo zwaar meer belast, je komt even tot rust. Dan wordt het default mode netwerk, grote gekoppelde gebieden, in je brein actief en daar zit je creativiteit. Als je gaat lopen weet je vaak ineens de oplossing voor het probleem waar je al de hele tijd op broedt.
  2. lopen verlaagt je stressgevoel. De stress en spanning die je voelt neemt af als je gaat lopen. Je frontale lob, mn de prefrontale cortex, wordt actief en dat remt je negatieve gevoelens, je stressgevoel, je niet lekker voelen. Dat nare gevoel komt niet meer naar boven als je gaat wandelen.
  3. Lopen verhoogt je productiviteit. Je kunt efficiënter werken en plannen, je komt op ideeën en gaat optimaal functioneren. Als je loopt wordt de prefrontale cortex actief die daar voor zorgt.

Dat alles gevoegd bij het onderzoek dat aantoont dat de productiviteit stijgt en we minder fouten maken nadat we rust hebben genomen in een groene omgeving en mijn bovenstaand advies is onderbouwd.

Fijne vakantie!

Over Paden

Deze titel kun je lezen als ´ een verhandeling Over Paden´ of ´Over Paden gaan we´. Het is de titel van een interessant boek dat ik aan het lezen ben van Robert Moor en beide betekenissen zijn van toepassing. Ik werd erop attent gemaakt door Human in hun nieuwsbrief. Een boek dat wandelen, biologie en filosoferen combineert heeft natuurlijk mijn directe aandacht. Het gaat in dit boek zowel over de paden die mensen altijd en overal maken als over paden van dieren van mier tot olifant, maar ook over levenspaden en de keuzes die we daarop maken.

Het boek leest heerlijk weg en is een must voor iedereen die van wandelen houdt en dan vooral lange afstand wandelen. [Lees meer…]

Muggen en Bevlogen Leiderschap

Als ik een voornemen hebt ergens aandacht aan te geven kom ik altijd artikelen en/of boeken tegen die daarover gaan. Herkenbaar? Ik had me voorgenomen deze maand een blog te schrijven over bevlogen leiderschap, het thema van de week van de Bevlogenheid 2019. En ja hoor op Management Impact kwam ik een overzicht tegen van leiderschapsstijlen.

45 (!) typen leiderschap worden onderscheiden in het overzicht. Van persoonlijk tot transformationeel, van dienend tot tribaal en alles wat je nog meer kunt bedenken. Mijn oog viel natuurlijk vooral op het Meeuwen leiderschap en het Mosquito leiderschap. Ik ben bekend met diverse aan het dierenrijk ontleende leiderschapsstijlen, ganzen, wolven, olifanten, etc maar deze twee kende ik nog niet.

Bij meeuwen denk ik aan opportunistisch, schreeuwers, afvalopruimers, maar ook aan vrijheid, land, lucht, zee. Het meeuwenmanagement zoals beschreven is in hoge mate opportunistisch en dan vooral ter meerdere glorie van jezelf als leider. Strategie? ´Aan komen fladderen als het jou uitkomt, een boel lawaai maken en iedereen in de shit achterlaten´. Klinkt mij niet erg bevlogen in de oren.

Dan maar het mosquito leiderschap. ´Als je denkt dat je te klein bent om het verschil te maken, probeer maar eens te slapen in een gesloten ruimte met een mosquito´ , Afrikaans gezegde. Wat doet een mug? Ziektes verspreiden. En daar zijn ze erg goed in. Het gelijknamige leiderschap heeft als kenmerk dat het anderen probeert te ´infecteren´ met ideeën en overtuigingen. Mosquito leiderschap is belangrijk als het aankomt op mensen in de organisatie meekrijgen in een verandering.

Hier kan ik wel wat mee als het gaat om bevlogen leiderschap. De leider inspireert en infecteert vanuit een visie waar hij naar toe beweegt. Een organisatie met een bevlogen leider heeft potentie om ook een bevlogen organisatie te zijn. Bas Kodden (Nyenrode Business Universiteit), de keynote speaker van de landelijke week van de Bevlogenheid spreekt van Helden: hoog energieke leidingnemende doeners.  Daar herken ik wel een mug in!

Visie is een belangrijke drive voor een mosquito leider. Waardering is een belangrijk instrument om anderen mee te krijgen in die visie. Een Mosquito leider werkt vol toewijding aan het organisatiedoel samen met anderen. Ook de andere factoren die horen bij bevlogenheid, vitaliteit en absorptie kun je een mug niet ontzeggen. Deze leider is itt de mug geen irritante factor die zich tegen je keert maar werkt juist mee om de gezamenlijke doelen te halen. Vanuit de malariaparasiet gezien is de mug ook niet irritant maar zeer behulpzaam om het doel, voortplanting, te halen. Niet iedereen in de organisatie zal dat direct op waarden weten te schatten.

Wel een mooi beeld eigenlijk, een mug als een positieve metafoor in plaats van dat irritante kreng dat je het liefste direct om zeep helpt. Wel irritant trouwens, maar dan vooral omdat verandering niet altijd vanzelfsprekend of aangenaam is. Ik herken mezelf ook wel in die mug die maar blijft rondzoemen dat we meer naar buiten moeten, de natuur in. Ik prikkel met korte blogs en ben een doorzetter. Het heeft in ieder geval al geleid tot een uitverkocht boek!

Meer over leiderschapsstijlen

Maak meer van de Wandel naar je werk dag

Een keer per jaar organiseert Wandelnet de wandel naar je werk dag. Aanstaande donderdag 4 april is het weer zo ver. Wat zou de maximale afstand zijn dat mensen het er nog op gaan wagen? Ik zou zelf 5 km wel een mooie afstand vinden. Maar ja ik werk thuis als ik geen opdrachten heb dus ik moet er iets anders op verzinnen. Ik ga gewoon een rondje lopen denk ik.

Dat wandelen goed is voor een heleboel essentiële functies van je lijf zal je niet onbekend zijn. Wandelen in de natuur is daarbij ook nog extra vitaliteit verhogend. Om de wandeling as donderdag aantrekkelijker te maken kun je er bv voor kiezen om zoveel mogelijk asfalt te vermijden en de natuur zoveel mogelijk op te zoeken. Of een zo bomenrijk mogelijke route te kiezen. Of af te spreken met je collega die in de buurt woont en samen nou eindelijk eens dat probleem door te akkeren waar jullie al lang mee worstelen maar waarvoor de tijd steeds ontbreekt. [Lees meer…]

Sta stil!

Het lijkt wel of we met elkaar ´stilstand is achteruitgang´ als leidende overtuiging hebben. We doen steeds meer, steeds sneller en overal hoor ik om me heen ´ik ben zo moe´. Daar klopt ergens iets niet denk ik dan. Om terug te komen op eerdere blogs, waar is de bevlogenheid gebleven? Als je namelijk bevlogen bent, je doet iets met toewijding omdat je werkt aan een hoger doel, je doet dat met plezier en gaat erin op, absorptie,  krijg je energie en voel je je trots en gaat je vitaliteit omhoog.

Nou heb ik goed nieuws voor je, om bevlogen te blijven is af en toe ´stil staan´ noodzakelijk. Even niet bezig zijn met je werk zorgt ervoor dat een ander deel van je hersenen actief wordt. En dan komt de creativiteit, de nieuwe ideeën, het inzicht…… Filosofe Joke Hermsen heeft daar een mooi boek over geschreven ´Kairos Een nieuwe bevlogenheid´. Kairos is de niet-klok tijd, de tijd van aandacht en rust. Lees dat boek als je meer filosofische inspiratie wilt over het stil staan.

De week van de bevlogenheid (17-23 juni) heeft dit jaar bevlogen leiderschap als thema. Als eenpitter neem ik graag de uitdaging aan om bevlogen leider te zijn over mezelf. Dat vind ik wel een mooi motto voor dit jaar. [Lees meer…]

Wandelen of Bosbaden?

Doe je aan bosbaden als je wandelt of wandel je tijdens het bosbaden? Vorig jaar was er ineens veel aandacht voor het Japanse bosbaden., Shinrin-yoku. Diverse Nederlandstalige vertalingen van Japanse boeken verschenen en ook Nederlandse schrijvers publiceerden erover.

Ik heb gelezen: Shinrun-yoku, De kunst en wetenschap van het bosbaden van Dr Qing Li. Dat is een mooi uitgegeven boek met schitterende foto´s van Japanse bossen, bomen en tuinen. Het boek geeft een goed overzicht van al bekend wetenschappelijk onderzoek waaruit de heilzame werking van natuur, bos, bomen en groen blijkt op allerlei aspecten van onze gezondheid.

Bosbaden is in het kort langzaam wandelen en zijn in het bos. Je ruikt de geuren van de bomen, je proeft de frisse buitenlucht. Je luistert naar alle geluiden om je heen. Je raakt bomen aan en kijkt met aandacht hoe je je voeten neerzet. Vervolgens neem je heel bewust alles in je op en ervaart wat het met je doet. Zonder haast, zonder moeten, in alle rust.

Wandelen waar dan ook is goed voor iedereen. Het helpt je om depressie, angst en boosheid te verminderen. Wandelen in het bos heeft daarnaast een positief effect op vitaliteit en verminderd je vermoeidheid. “Als je blijdschap kunt voelen in de natuur ben je pas echt aan het bosbaden”, zegt de schrijver. [Lees meer…]

Laad jij wel genoeg op?

Na een heerlijke wandeling in het bos met een collega lees ik op twitter een artikel over werkstress en bevlogenheid. Hé alweer een interview met Willem van Rhenen. Dit keer in NRC, een tijdje terug in Trouw. Hij zegt dat we niet te hard werken maar dat we te weinig energie opladen. Dat spreekt me direct aan. Voor mij is energie opladen vooral gaan wandelen in de natuur. Ik zit weer buitengewoon energiek achter mijn PC na die wandeling. Dat is voor veel meer mensen zo (zie factsheet onderaan deze blog). Toch kwamen we vanochtend bijna niemand tegen in dat bos.  Behalve mensen die hun hond uitlaten. [Lees meer…]

Kan je bevlogenheid meten en dan vergroten?

Vorige week heb ik nog een rijpe vijg van mijn boom in de tuin geplukt. November in Nederland is niet meer wat het geweest is. Het is sprookjesachtig mooi in het bos. Ook al is er geen stralende zon het lijkt wel of de zon er is met al die  kleuren geel, rood en oranje. Nu, een paar regenachtige dagen verder, vallen de bladeren, én de vijgen, van de bomen. Alle externe factoren zoals warmte, veel zonlicht en droogte houden uiteindelijk het intrinsieke proces van de herfst natuurlijk niet tegen. Er zit een grens aan het verlengen van de zomer.

Die observaties schoten door me heen toen ik vanochtend in het dubbeldikke nummer van de Groene zat te lezen over het meten van oa bevlogenheid van medewerkers. Alles is meetbaar en dan weet je tenminste op welke ´knop´ je moet drukken om medewerkers efficiënter te laten werken. Wat meet je dan eigenlijk en hoe­? Is alles meetbaar? Zelfs zingeving? Ik denk dat we hier toch snel aanlopen tegen grenzen. [Lees meer…]